Położna Doradca Laktacyjny Tel. 502 655 442

Żółtaczka u noworodków

Ponad 70% noworodków przechodzi żółtaczkę fizjologiczną. Maluszek przebywając w macicy produkuje duże ilości erytrocytów, stąd po urodzeniu w jego krwi znajduje się więcej krwinek czerwonych niż posiada każde dziecko czy dorosły oddychający powietrzem. W procesie adaptacji do nowego otoczenia musi nastąpić rozpad nadmiaru erytrocytów, w którego wyniku powstaje bilirubina, żółty barwnik, który objawia się żółtym kolorem skóry dziecka. Bilirubina we krwi osoby dorosłej jest wychwytywana przez wątrobę i wydalana z moczem i kałem. Wątroba noworodka nie jest jeszcze tak sprawnym narzędziem, a sam czas rozpadu krwinek czerwonych jest bardziej dynamiczny. Te czynniki często powodują, że poziom bilirubiny we krwi i całym organizmie wzrasta. Zdarza się, że czerwone krwinki noworodka są niszczone na skutek braku kompatybilności krwi pomiędzy matką a dzieckiem i wtedy mamy do czynienia z chorobą hemolityczną noworodków.

Bilirubina o znacznym przekroczeniu normy może być przyczyną:
– żółtaczki,
– zapalenia dróg żółciowych,
– nowotworu dróg żółciowych,
– żółciowej marskości wątroby,
– choroby Gilberta,
– choroby Criglera-Najjara,

Objawy neurologiczne powstające wskutek działania bilirubiny mogą mieć postać łagodną, jednak przy dużym stężeniu mogą ulec uszkodzeniu rozwijające się komórki mózgu. Jednym ze skutków jest uszkodzenie słuchu, które występuje u 60% dzieci z hiperbilirubinemią.
Często spotyka się uszkodzenie wzroku i układu nerwowego co prowadzi do opóźnienia rozwojowego oraz może być przyczyną upośledzenia umysłowego.

Każdego noworodka w ciągu kilku pierwszych dni po wypisie powinno się zbadać, aby ocenić jego stan ogólny oraz nasilenie żółtaczki.
W czasie kontrolnej wizyty należy ocenić masę ciała dziecka oraz jej zmniejszenie względem urodzeniowej masy ciała, ilość przyjmowanego pokarmu, prawidłowość oddawania moczu i stolca oraz występowanie żółtaczki. W przypadku nasilenia żółtaczki należy oznaczyć stężenie bilirubiny.
Prowadzenie monitorowania stężeń bilirubiny i kontrola możliwości karmienia piersią przy jednoczesnej ochronie noworodka przed potencjalnym ryzykiem toksycznego działania hiperbilirubinemii, jest możliwa przy wykorzystaniu nowoczesnego urządzenia, jakim jest miernik żółtaczki JM-105 firmy Dräger (urządzeniem do nieinwazyjnego przezskórnego pomiaru bilirubiny) Urządzenie to służy do oznaczania zażółcenia tkanki podskórnej u nowonarodzonych dzieci, które nie otrzymały transfuzji ani nie zostały poddane fototerapii, już od 24 tygodnia wieku ciążowego.

Pomiar bilirubiny
Miernik żółtaczki JM-105 firmy Dräger

Niestety ten profesjonalny sprzęt jest poza zasięgiem finansowym położnej środowiskowej (przynajmniej moim 🙂 ), stąd moja prośba o wszelkie formy wparcia zarówno w formie komentarzy, jak i wskazania ewentualnego dofinansowania możliwości pozyskania w/w urządzenia. Problem jest bardzo widoczny, coraz więcej rodzi się wcześniaków, które wymagają od pierwszych dni życia dokładnego monitorowania stężenia bilirubiny w organizmie. Zupełnie inna będzie jakość terapii noworodka przy konkretnych danych pomiarowych i nie będzie już białej plamy z okresu od wypisu do ponownej, często bardzo spóźnionej wizyty w szpitalu.
Bardzo proszę o wparcie, a wszystkich zainteresowanych tematem żółtaczki u noworodków zachęcam do zapoznania się z poniższymi publikacjami.

Położna środowiskowa
Sylwia Bieńkowska